Εισαγωγή-
Ο διαβήτης δεν κάνει διακρίσεις ούτε στο φύλο, αλλά ούτε και στην ηλικία. Κάθε μέρα περισσότερα από 200 παιδιά σε ολόκληρο τον κόσμο διαγιγνώσκονται με διαβήτη τύπου 1 και προστίθενται στα 500.000 παιδιά ηλικίας έως 15 ετών που ζουν κάνοντας καθημερινά ενέσεις ινσουλίνης και μετρώντας τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα τους.
Ο διαβήτης τύπου 1 αυξάνεται κατά 3% ετησίως σε παιδιά και εφήβους, ενώ παρουσιάζει ποσοστό αύξησης 5% ετησίως σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ταυτόχρονα όμως, αυξάνεται και ο διαβήτης τύπου 2, που παλαιότερα ήταν αποκλειστική πάθηση των ενηλίκων. Και δυστυχώς, εξ’ αιτίας της παχυσαρκίας σε συνδυασμό με τη…μάστιγα της καθιστικής ζωής, η συχνότητα εμφάνισης του ενδέχεται να αυξηθεί έως και 50% στα επόμενα 15 χρόνια!
Ειδικά στις ηλικίες άνω των 60 ετών, το ποσοστό των ασθενών είναι σχεδόν 25%. Τυχαία μαθαίνουν χιλιάδες Έλληνες κάθε χρόνο ότι πάσχουν από διαβήτη, όταν φτάνουν εσπευσμένα στο νοσοκομείο εξ’ αιτίας εμφραγμάτων ή εγκεφαλικών επεισοδίων. Οι αριθμοί άλλωστε, «μιλούν» από μόνοι τους: ένα εκατομμύριο πολίτες έχουν διαβήτη, ενώ σύμφωνα με υπολογισμούς περίπου 200.000 πάσχουν από αυτόν αλλά δεν το ξέρουν!
Η κληρονομικότητα
Οι ασθενείς μάλλον κληρονομούν κάποιο σετ γονιδίων, τα οποία αυξάνουν σάκχαρο, χοληστερόλη και πίεση, και ασκούν συνδυασμένη δράση. Ξέρουμε πια πολύ καλά πως όταν έχουμε απέναντί μας έναν ασθενή με προδιαβήτη (δηλαδή με επίπεδα σακχάρου πάνω από τα φυσιολογικά όρια αλλά όχι αρκετά υψηλά ώστε να θεωρηθεί διαβητικός), το πιθανότερο είναι πως ταυτοχρόνως θα έχει και πίεση και χοληστερόλη.
Συνηστάται συχνή παρακολούθηση προδιαβητικού
Συμπτώματα-
Η κλασική συμπτωματολογία του σακχαρώδους διαβήτη περιλαμβάνει την πολυουρία, την πολυδιψία, την πολυφαγία και την απώλεια σωματικού βάρους.
Στον διαβήτη τύπου 1, η εισβολή της νόσου είναι συνήθως απότομη και συχνά η πρώτη εκδήλωσή της μπορεί να είναι η ανάπτυξη διαβητικής κετοξέωσης, με ναυτία, εμέτους, διάχυτο κοιλιακό άλγος και απώλεια συνείδησης. Στον διαβήτη τύπου 2, η νόσος εισβάλλει βαθμιαία, πολυφαγία παρατηρείται σπανιότερα, ενώ συχνά συνυπάρχουν αδυναμία, κόπωση, ζάλη και ευπάθεια σε λοιμώξεις. Συχνά, η συμπτωματολογία στον διαβήτη τύπου 2 λείπει τελείως και ο ασθενής αισθάνεται υγιής.
Τύπος 1 και 2-
Ο τύπου 1 διαβήτης, ο οποίος συχνά διαγιγνώσκεται σε παιδιά, εκδηλώνεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα καταστρέφει κατά λάθος τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη.
Ο τύπου 2 διαβήτης (μη ινσουλινοεξαρτώμενος), ελλατωμένης έκκριξης ινσουλίνης και ελλατωμένης ευαισθησίας των κυττάρων στη δράση της που αντιπροσωπεύει το 90% έως 95% των κρουσμάτων, τυπικά εκδηλώνεται αργότερα στη ζωή και σχετίζεται με την παχυσαρκία και την έλλειψη άσκησης.
Επιπτώσεις-
Δεν θέλουμε να τρομάξουμε τον κόσμο, αλλά πρέπει όλοι να καταλάβουν ότι ο διαβήτης είναι σοβαρή ασθένεια.
Συνήθως διότι δεν ακολουθούν τις συστάσεις για αλλαγές του τρόπου ζωής, ούτε παίρνουν σωστά τα φάρμακά τους δημιουργούνται διάφορες επιπλοκές-
Εάν ο αρρύθμιστος διαβήτης δεν προκαλούσε πολυάριθμα προβλήματα υγείας, τα πράγματα δεν θα ήταν τόσο ζοφερά. Δυστυχώς, όμως, πλήττει όλο το σώμα, από το κεφάλι μέχρι τα πόδια. Αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης εγκεφαλικού, διαταραχών ύπνου και κατάθλιψης.
Μπορεί να οδηγήσει σε ασθένειες του ήπατος και των νεφρών, μαζί με σοβαρές γαστρεντερικές επιπλοκές, όπως η παράλυση του στομάχου και η απώλεια ελέγχου του εντέρου.
Περίπου ο ένας στους δύο παρουσιάζει καρδιαγγειακές επιπλοκές και σοβαρά προβλήματα στα πόδια που συχνά οδηγούν σε ακρωτηριασμούς, ενώ τέσσερις ώς πέντε στους δέκα έχουν ήπιες έως σοβαρές βλάβες στα μάτια. Επιπλέον, ο ένας στους δύο πάσχοντες από νεφρική ανεπάρκεια που κάνουν αιμοκάθαρση είναι διαβητικός.
Οι πάσχοντες από διαβήτη διατρέχουν διπλάσιο κίνδυνο σε σύγκριση με τους μη διαβητικούς να υποστούν έμφραγμα ή εγκεφαλικό, ενώ τείνουν να εκδηλώνουν στεφανιαία νόσο ή να παρουσιάζουν εγκεφαλικό σε νεώτερη ηλικία από ό,τι ο γενικός πληθυσμός.
Γιατί;
- τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα με το πέρασμα του χρόνου αυξάνουν τη συσσώρευση λιπ
ωδών ιζημάτων στα εσωτερικά τοιχώματα των αγγείων _ σαν το πουρί που μαζεύεται στο εσωτερικό των σωλήνων του νερού. Τα ιζήματα αυτά (η αθηρωματική πλάκα) παρεμποδίζουν τη ροή του αίματος, αυξάνοντας τον κίνδυνο σκλήρυνσης των αγγείων (αθηροσκλήρωση) και θρόμβωσης. - στο 80% των περιπτώσεων, οι ασθενείς με διαβήτη δεν έχουν μόνο πρόβλημα αυξημένου σακχάρου αλλά και αυξημένης χοληστερόλης.
Τα περισσότερα από αυτά τα προβλήματα θα μπορούσαν να αποφευχθούν εάν οι ασθενείς ακολουθούσαν τις συστάσεις για σωστή διατροφή, συστηματική γυμναστική και απώλεια των περιττών κιλών, καθώς και εάν έπαιρναν σωστά τα φάρμακά τους. Σύμφωνα όμως με διεθνείς μελέτες, οι περισσότεροι ασθενείς δεν κατορθώνουν να αδυνατίσουν, ούτε βάζουν τη συστηματική γυμναστική στη ζωή τους, ενώ πολλοί άλλοι (περισσότεροι από τρεις στους δέκα) κάνουν λάθη με τη φαρμακευτική αγωγή τους.
Αντιμετώπιση-
Πολλά και καλά χρόνια ζωής μπορούν να κερδίσουν οι ασθενείς με διαβήτη που κατορθώνουν να ρυθμίσουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα τους. Μελέτες δείχνουν ότι η καλή ρύθμιση μειώνει κατά 60% έως 70% τον κίνδυνο ανάπτυξης σοβαρών επιπλοκών- και αυτό πρακτικά σημαίνει κέρδος 18 έως 21 ετών ζωής…
* Γυμναστική. Η σωματική άσκηση συνίσταται κυρίως σε άσκηση ισοτονική, δηλαδή βάδισμα, ελαφρό τρέξιμο, κολύμβηση, ποδήλατο κ.ά., που πρέπει να γίνεται τουλάχιστον 3-4 φορές εβδομαδιαίως, από 30-45 λεπτά τη φορά.
Η αυξημένη σωματική δραστηριότητα έχει πολλά να προσφέρει στην υγεία των διαβητικών ατόμων, καθώς βελτιώνει το σάκχαρο και την αρτηριακή πίεση, διευκολύνει την απώλεια βάρους, αποτρέπει την ανάκτηση των χαμένων κιλών και γυμνάζει το καρδιαγγειακό σύστημα.
* Δίαιτα. Πρέπει να μειώσουμε την ολική ημερήσια κατανάλωση λίπους και να στραφούμε σε τροφές με λιγότερα κορεσμένα λίπη. Πρέπει να καταναλώνουμε περισσότερα φυτικής προέλευσης τρόφιμα, ψάρια (τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα) και πουλερικά, να περιορίσουμε τις τροφές που περιέχουν μεγάλες ποσότητες λίπους (όπως τα πλήρη γαλακτοκομικά προϊόντα, το συκώτι, το κρέας και τα προϊόντα του όπως τα λουκάνικα, το μπέικον, το ζαμπόν), να προσέχουμε το μαγείρεμα (όχι τηγανητά και τρόφιμα που «κολυμπάνε» σε βούτυρο και λάδι), να προτιμάμε το κρέας ζώων με λιγότερο λίπος (λ.χ. μοσχάρι και κατσίκι και όχι αρνί ή χοιρινό), να καταναλώνουμε άπαχα ή λίγων λιπαρών γαλακτοκομικά προϊόντα (περιεκτικότητα έως 2% σε λιπαρά), να αποφεύγουμε τις κρέμες, τη σαντιγί, την κρέμα γάλακτος και να χρησιμοποιούμε ελαιόλαδο και μαργαρίνες πλούσιες σε πολυακόρεστα λίπη αντί για βούτυρο. Ακόμα πρέπει να περιοριστεί η κατανάλωση μπισκότων, κέικ και γλυκισμάτων με μεγάλες ποσότητες σε βούτυρο ή trans υδρογονωμένα λίπη και να προτιμώνται τα πιο υγιεινά (λ.χ. ολικής αλέσεως). Επιβάλλεται ο περιορισμός του κρόκου των αυγών, που είναι πλούσιος σε χοληστερόλη, σε τρεις την εβδομάδα.
Το βούτυρο αλλά και η μαργαρίνη σε στερεά μορφή είναι τροφές πλούσιες σε κορεσμένο λίπος και ως εκ τούτου πρέπει να χρησιμοποιούνται με μεγάλη φειδώ. Σήμερα κυκλοφορούν στο εμπόριο φυτικές μαργαρίνες και μαργαρίνες εμπλουτισμένες με φυτικές στερόλες και στανόλες, οι οποίες αντίθετα από τις προηγούμενες βοηθούν στη μείωση της χοληστερόλης και ενδείκνυνται για την αντιμετώπιση αυτής.
* Φαρμακευτική αγωγή
* Διακοπή καπνίσματος
* Οι γυναίκες πρέπει να ανησυχούν για τη χοληστερόλη τους. Είναι επαρκώς τεκμηριωμένο ότι κάθε χρόνο η στεφανιαία νόσος κοστίζει τη ζωή σε περισσότερες γυναίκες από ό,τι ο καρκίνος του μαστού, καθώς και ότι η υψηλή χοληστερόλη αποτελεί στις γυναίκες εξίσου σοβαρό παράγοντα κινδύνου για καρδιοπάθεια με τους άνδρες. Συνεπώς, είναι μύθος ότι η χοληστερόλη δεν πρέπει να προβληματίζει τις γυναίκες. Πρέπει να την ελέγχουν συστηματικά, ιδίως μετά την εμμηνόπαυση.
Τι είναι η χοληστερόλη;
Η χοληστερόλη μεταφέρεται με το αίμα υπό μορφή μορίων που περιέχουν λιπίδια και πρωτεΐνες.
* Οι χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνες που συμβολίζονται LDL και υποδηλώνουν την «κακή» χοληστερόλη. Αυτή είναι που σε μεγάλες ποσότητες σχετίζεται με την αθηρωμάτωση των αρτηριών και τις επιπλοκές της, δηλαδή τη στεφανιαία νόσο και το εγκεφαλικό, αλλά και τα ανευρύσματα αορτής και την περιφερική αρτηριακή νόσο.
* Οι υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνες που συμβολίζονται HDL και υποδηλώνουν την «καλή» χοληστερόλη, η οποία ασκεί προστατευτική δράση στα αγγεία.
Όταν ο διαβήτης συνυπάρχει με αυξημένη χοληστερόλη ο κίνδυνος για εγκεφαλικό αυξάνεται ακόμα περισσότερο,
γι’ αυτό και έχει πολύ μεγάλη σημασία οι διαβητικοί να ελέγχουν συστηματικά (τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο) τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα τους.
Τι σημαίνουν οι τιμές της LDL χοληστερόλης
Κάτω από 70 mg/dl: Ιδανικές, δεν συνιστάται θεραπεία
Κάτω από 100 mg/dl: Επιθυμητές, δεν συνιστάται θεραπεία παρά μόνο όταν συνυπάρχει καρδιαγγεική νόσος
100 mg/dl και πάνω: Υψηλές, συνιστάται θεραπεία (δίαιτα ή και φάρμακα)
Από πλευράς καθημερινότητας αυτό σημαίνει ότι αποφεύγουν σε σημαντικό βαθμό την τύφλωση, τη νεφρική ανεπάρκεια, τις νευρολογικές βλάβες που οδηγούν στους ακρωτηριασμούς- άρα μπορούν να περπατούν, να τρέχουν, να βλέπουν, να απολαμβάνουν τη ζωή. Από πλευράς κερδισμένων χρόνων ζωής, μιλάμε για 18 έως 21 πρόσθετα χρόνια. Και αυτό δεν είναι απλός υπολογισμός, αλλά συμπέρασμα ειδικών μελετών που έχουν διεξαχθεί. Το όφελος της καλής ρύθμισης είναι τεράστιο- όσο και το κόστος της μη ρύθμισης».
Donate
